Plakat Festyn Rodzinny 2019

Wczesne objawy ryzyka dysleksji

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF

Wczesne rozpoznanie przyczyn trudności dyslektycznych jest ważne, zarówno dla wyrównywania niedoborów rozwojowych, jak i niedopuszczenia do wytworzenia się u dziecka negatywnych postaw wobec nauki.

 

Na co należy zwrócić uwagę: 

Ryzyko wystąpienia dysleksji jest prawdopodobne w przypadku;

  • nieprawidłowego przebiegu ciąży, porodu,
  • obciążenia genetycznego (w rodzinie występuje już dysleksja, opóźniony rozwój mowy, oburęczność),
  • występują i utrzymują się poniższe symptomy ryzyka dysleksji.

Lista objawów, charakterystycznych dla poszczególnych etapów rozwoju dziecka, które zapowiadają możliwość wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się.

Wiek poniemowlęcy (2-3 lata) 

  • opóźniony rozwój mowy: dziecko później niż rówieśnicy zaczyna wypowiadać pierwsze słowa, zdania proste;
  • opóźniony rozwój ruchowy: dziecko słabo lub w ogóle nie raczkuje, ma trudności z utrzymaniem równowagi, późno zaczyna chodzić, biegać;
  • słaba sprawność ruchowa rąk: dziecko jest mało zręczne manualnie, nieporadne w samoobsłudze ( np. ubieraniu się, jedzeniu łyżką, myciu rąk), mało sprawne w zabawach manipulacyjnych np budowanie z klocków;
  • nie podejmuje prób rysowania.

Wiek przedszkolny (3-5lat)

  • mała sprawność ruchowa: dziecko słabo biega, niezdarnie się porusza,  źle funkcjonuje w zabawach ruchowych;
  • mała sprawność manualna: dziecko ma trudności i niechętnie podejmuje czynności samoobsługowe,  zabawy manipulacyjne (np. nawlekanie korali), źle trzyma ołówek,
  • słaba koordynacja wzrokowo- ruchowa: dziecko  ma trudności w ułożeniu budowli z klocków, rysuje niechętnie, nieprawidłowo trzyma ołówek w palcach, wykonuje uproszczone rysunki;
  • zaburzenia w  rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej: dziecko ma problemy z układaniem puzzli, jego rysunki są prymitywne w formie;
  • opóźniony rozwój mowy, dziecko  nieprawidłowo artykułuje wiele głosek, przekręca wyrazy, posługuje się neologizmami, ma trudności z budowaniem wypowiedzi, z zapamiętywaniem nazw (np. posiłków, pór dnia, roku), wierszy, piosenek.

Wiek 6-7 lat

  • obniżona sprawność ruchowa; dziecko słabo biega, skacze, ma trudności z utrzymaniem równowagi np. stojąc na jednej nodze, z uczeniem się np. jazdy na rowerze
  • problemy z wykonywaniem precyzyjnych ruchów  (np. z używaniem widelca, nożyczek, wiązaniem sznurowadeł),
  • opóźnione w rozwoju lateralizacji: dziecko używa zamiennie prawej i lewej ręki;
  • opóźniona orientacja w schemacie ciała i przestrzeni: dziecko ma  trudności w  określaniu  prawe-lewe (np. prawa i lewa ręka);
  • problemy z rzucaniem, chwytaniem piłki, rysowaniem figur geometrycznych i szlaczków;
  • błędne używanie wyrażeń przyimkowych określających stosunki przestrzenne: nad-pod, za-przed, itp.
  • trudności z zapamiętaniem wiersza, piosenki, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie, nazw( np  dni tygodnia, pór roku), mylenie nazw podobnych fonetycznie
  • trudności w różnicowaniu głosek podobnych fonetycznie (np. z-s, p-b);
  • trudności  z wydzielaniem sylab i głosek ze słów, ich syntezą
  • kłopoty z nauką czytania (dziecko czyta np. wolno, głoskując, przekręcając wyrazy, nie rozumie przeczytanego tekstu
  • przy próbach pisania często pisze litery i cyfry zwierciadlanie
  • ma trudności w orientacji w czasie (np. przy określeniu pory roku, dnia, godzin na zegarze);

Wiek szkolny I etap edukacji (klasa I-III)

  • mała sprawność ruchowa całego ciała; dziecko ma trudności z nauczeniem się np. jazdy na rowerze dwukołowym, łyżwach, nartach, z wykonaniem niektórych ćwiczeń gimnastycznych,  niechętnie uczestniczy w ruchowych grach zespołowych,
  • obniżona sprawność ruchowa rąk: dziecko  ma problemy z wykonywaniem precyzyjnych ruchów, nie opanowało w pełni czynności samoobsługowych związanych z myciem, ubieraniem się jedzeniem (nożem i widelcem);
  • trudności w koordynacji czynności ręki i oka: dziecko niechętnie i brzydko rysuje, pisząc nie mieści się w liniaturze, zbyt mocno przyciska narzędzie pisania co powoduje szybkie zmęczenie ręki, pisze w wolnym tempie, niestarannie, ma trudności z chwytaniem piłki;
  • utrzymuje się oburęczność lub niewielka przewaga sprawności jednej ręki;
  • trudności z odróżnieniem prawej i lewej strony, określeniem przedmiotów względem siebie;
  • trudności z zapamiętywaniem (np. wierszy, tabliczki mnożenia) szczególnie sekwencji (np. nazwy miesięcy, dni tygodnia, liter w alfabecie;
  • wadliwa wymowa, dziecko w dalszym ciągu przekręca złożone wyrazy, popełnia błędy gramatyczne,

trudności w czytaniu :

  • bardzo wolne tempo czytania - dziecko popełnia mało błędów. Prymitywna technika – głoskowanie, sylabizowanie., słabe rozumienie tekstu;
  • bardzo szybkie tempo czytania : dziecko popełnia dużo błędów. Domyśla się znaczenia tekstu na podstawie kontekstu, często błędnie, słabo rozumie przeczytany tekst;

trudności z opanowaniem poprawnej pisowni

  • popełnia liczne błędy podczas przepisywania tekstów;
  • problemy z zapamiętaniem kształtu liter rzadziej występujących lub o skomplikowanej strukturze (np. H, G, F), mylenie liter o podobnym kształcie (np. l-t-ł, m-n, a-o-e, a-ą, e-ę) lub liter identycznych a inaczej ułożonych w przestrzeni (np. .p-b-d, n-u, m-w);
  • nasilone trudności podczas pisania ze słuchu;
  • mylenie liter odpowiadających głoskom zbliżonym fonetycznie np. z-s, p-b, t-d;
  • trudności z zapisywaniem zmiękczeń, mylenie głosek i-j, nosowych ą-om, ę-em;
  • opuszczanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab;
  • pisanie wyrazów bezsensownych,
  • niewłaściwe trzymanie narzędzia pisania, nieprawidłowy nacisk pióra na papier, co powoduje szybsze zmęczenie się ręki
  • nieprawidłowe łączenie liter, nieprzestrzeganie linii w zaszycie, pismo jest mało czytelne;
  • błędy ortograficzne pomimo znajomości reguł pisowni;

Współwystępowanie wielu wyżej wymienionych objawów pozwala z większą pewnością stwierdzić ryzyko dysleksji. Warto wówczas skorzystać z porady  nauczyciela w przedszkolu, szkole, pedagoga, psychologa, których zadaniem jest obserwacja dziecka pod kątem ryzyka dysleksji, jak również objęcie dziecka  pomocą psychologiczno-pedagogiczną.

Wskazówki dla rodziców:

  1. Uważnie obserwuj dziecko od najmłodszych lat, jego postępy w rozwoju, pamiętając o tym, iż objawy, które występują u dzieci zagrożonych dysleksją można dostrzec znacznie wcześniej, jeszcze przed rozpoczęciem przez dziecko nauki w szkole.
  2. Stwarzaj warunki i zachęcaj dziecko do podejmowania różnych czynności, które rozwijają właściwe dla danego wieku umiejętności np. rysowanie, wycinanie, rymowanie.
  3. Nie wyręczaj dziecka w codziennych czynnościach (możesz zapiąć dziecku guziki, jeżeli rano spieszycie się do przedszkola, jednakże nie rób tego za każdym razem).
  4. Nie bagatelizuj, jeżeli dziecko w wieku przedszkolnym nie radzi sobie z wykonaniem codziennych czynności np. samodzielnym jedzeniem, zapinaniem guzików itp. lub nie lubi rysować. Cierpliwie ucz je wykorzystując metodę „małych kroków” oraz chwal opisując dokładnie najmniejsze postępy poczynione przez dziecko. Wskazuj następne kroki i zachęcaj dziecko do podejmowania kolejnych prób.